FSC bosbeheer goed voor grote apen in Afrika

Great apes (c) IUCN


Alle grote aapsoorten in Afrika zijn bedreigd, waarvan sommige zelfs dreigen uit te sterven. Hun overleving hangt grotendeels samen met het behoud van de tropische bossen waar ze in leven. FSC boscertificering kan een cruciale rol spelen voor het voortbestaan van deze apen en hun leefgebied, door hun leefgebied in stand te houden en deze soorten te beschermen.

De bossen van het Congobekken herbergen een schat aan biodiversiteit, en zijn van cruciaal belang voor de Afrikaanse grote apen zoals de bonobo, de chimpansee en de gorilla’s. Onverantwoord bosbeheer en de omvorming van bos naar ander landgebruik vormen dan ook de meest ernstige bedreiging voor het voortbestaan van deze populaties. Verlies aan habitat of een toegenomen fragmentatie van hun habitat, zorgt bovendien ook voor verhoogde contacten tussen mensen en apen. Via stroperij en de overdracht van ziekten van mens op aap, worden de apen ook direct bedreigd.

Controle van de jacht : cruciaal om voortbestaan te garanderen
Meerdere studies tonen aan dat de aanleg van wegen een veel grotere impact heeft op de aanwezigheid van zoogdieren dan de bosexploitatie zelf. Wegen vergroten de toegankelijkheid - vaak met verdergaande ontbossing tot gevolg – en vergemakkelijken de jacht. Van groot belang is dus dat de jacht zelf uiteraard zeer strikt gecontroleerd en gereguleerd wordt, en dat illegale jacht tegengegaan wordt, wat zeker voor de grote apen van cruciaal belang is. Helaas wordt hier in de praktijk bij bosoperaties – en soms zelfs in bosreservaten – veel te weinig werk van gemaakt.

FSC bosbeheer: actieve maatregelen op apenpopulaties te behouden…
In FSC gecertificeerde bossen moeten er in het gevoerde bosbeheer heel wat maatregelen genomen worden om de populaties van grote apen te beschermen. Controle houden op de toegankelijkheid van het bos, bijvoorbeeld door exploitatiewegen na gebruik zeer grondig af te sluiten, is van groot belang. En uiteraard worden er ook maatregelen genomen om de jacht te controleren, en de illegale jacht tegen te gaan. De houtkap op zich – die met de nodige omzichtigheid en met verlaagde impact plaatsheeft – blijkt de populaties niet of nauwelijks te verstoren en bij het bosbeheer worden heel wat specifieke maatregelen genomen in functie van de apen en hun voortbestaan. Zo gaat er speciale aandacht naar het behoud van fruitbomen, die voor de apen een belangrijke bron van voedsel zijn. Ook schijnbaar meer indirecte maatregelen zoals het voorzien in gekweekt vlees voor bosarbeiders of de lokale bevolking, of een actieve sensibilisatie bij deze lokale bevolking werpen hun vruchten af.

… met effect
Onderzoek bij CEB / Precious Woods Gabon heeft aangetoond dat gorilla populaties in deze FSC gecertificeerde bosconcessie vergelijkbaar zijn met deze in beschermde gebieden. Andere studies in FSC gecertificeerde bossen in de regio tonen aan dat apenpopulaties en andere grote zoogdieren het zelfs beter doen in deze FSC gecertificeerde bossen in vergelijking met beschermde reservaten in de onmiddellijke omgeving.

Tijd voor actie
Spijtig genoeg wordt vandaag maar een beperkt deel van het habitat van grote apen voldoende gevrijwaard. De oppervlakte FSC gecertificeerd bos in deze regio’s groeit weliswaar, maar het blijft maar een fractie van hun totale habitat. Bosreservaten spelen uiteraard ook een cruciale rol, mits ze ook in de praktijk de nodige bescherming en garanties bieden. Overheden zouden zich verder moeten inzetten om deze apen (en andere fauna) te vrijwaren, en het verder stimuleren van FSC boscertificering kan hierin een belangrijke rol spelen.


© Forest Stewardship Council® · FSC® F000202