Groepscertificering voor niet-houtachtige bosproducten in Nepal

Nepal


Om hun producten beter te kunnen promoten en hun productiecapaciteit verder uit te bouwen, besloot een groep Nepalese producenten zich te verenigen in een FSC groepscertificaat.

Een groep van 21 producenten die hun grondstoffen uit gemeenschapsbossen halen, hebben samen een FSC groepscertificaat behaalt, waardoor ze verschillende FSC gecertificeerde niet-houtachtige bosproducten kunnen produceren. Hun aanbod bestaat ondermeer uit traditionele geneeskrachtige producten en schoonheidsproducten, die ook hun weg vinden naar de internationale markt.

Het certificaat was het allereerste FSC boscertificaat in Azië voor de productie van niet-houtachtige bosproducten. De inkomsten van de verkoop worden verdeeld onder de verschillende gemeenschappen, waarbij de armste en meest gemarginaliseerde groepen voorrang krijgen. Een deel van de inkomsten wordt gebruikt voor projecten rond bescherming van de natuurlijke rijkdommen of voor herstelprojecten.

Situering
De twee bergachtige regio’s van het centrum en het Westen van het Nepalese deel van de Himalaray (Bajhang en Dolakha) zijn de thuis voor subtropische en gematigde bostypes. Deze laatste, die het merendeel van de Nepalese bosoppervlakte vertegenwoordigen, zijn eigendom van de overheid, maar worden beheerd door de lokale bevolking die zich hiervoor in groepen organiseren. Deze groepen van lokale bosgebruikers hebben een legaal statuut. Er zijn zo’n 14-tal van deze groeperingen, die samen ongeveer 1,2 miljoen ha bos beheren.

Het beheer van de bossen in handen van de gemeenschap

FECOFUN, de nationale federatie van gebruikers van de gemeenschapsbossen komt oom voor de bescherming van de rechten van de lokale gemeenschappen. De organisatie biedt ook hulp bij de ondersteuning van de verkoop van de bosproducten, en zet zich in voor het verbeteren van de lokale levensomstandigheden. ANSAB, het Aziatische netwerk voor duurzame landbouw en natuurlijke rijkdommen, biedt ook hulp aan deze bosgemeenschappen om zich te ontwikkelen tot operationele en efficiënte structuren, en het vergroten van hun technische capaciteit..

Nationale en internationale hulp
Via ANSAB werd een netwerk van overheid, NGO’s, industriële actoren en certificeerders gevormd voor de lokale gemeenschappen, waardoor het project kon evolueren naar een groepscertificaat. Via een consultatief en participatief proces tussen private en publieke belangen, kwam de certificering tot stand. De FSC certificering bleek al vlug een uitstekend middel om de inkomsten uit de niet-houtachtige bosproducten te doen toenemen en de lokale tewerkstelling te bevorderen. Uiteraard vaart ook het beheer van de bossen er wel bij, en biedt de productie heel wat mogelijkheden voor bedrijven verder in de verwerkende keten.

De samenwerking bleek ook een goede motor voor de ontwikkeling van indicatoren voor goed bosbeheer in Nepal, en dit in de context van niet-houtachtige bosproducten. Via dit ontwikkelingsproces nam de kennis van de lokale actoren rond de praktische toepassing van FSC bosbeheer nog verder toe.

Al vlug na de keuze voor groepscertificering nam FECOFUN de rol op zich om het beheer van de groep te coördineren, waardoor de betrokken groepen optimaal kunnen profiteren van de ervaring die FECOFUN heeft opgebouwd.

In januari 2005 kreeg de groep haar FSC voor het bosbeheer gericht op de niet-houtachtige bosproducten. Enige tijd later werd dit certificaat ook uitgebreid voor de oogst van hout. In de beginfase waren 11 groepen verenigd in het pilootproject, maar dit is ondertussen uitgegroeid tot 21 groepen die samen ongeveer 15.000 ha FSC gecertificeerd bos beheren. Qua ledenaantal variëren de groepen van 65 tot 544 gezinnen en qua grootte van 28 ha tot meer dan 1900 ha per groep.

De certificering bleek ook bevorderlijk voor de lokale industrie, daar ook 8 bosbouwbedrijven uit de omgeving hun FSC Chain of Custody certificaat behaalden. Een van deze bedrijven, Malika genaamd, produceert FSC gecertificeerd, handgeschept papier wat in 2007 door Aveda, een firma in schoonheidsproducten, gebruikt werd in hun cadeauverpakking.

Impact en resultaten

  • Dankzij de ondersteuning van ANSAB werden richtlijnen opgesteld voor de identificatie en bescherming van zeldzame en met uitsterven bedreigde soorten.
  • De vormingen van de bosgroeperingen zorgden ervoor dat ze bedreigde soorten, culturele sites en waterlopen goed in kaart konden brengen en beschermen.
  • FECOFUN zorgt ervoor dat de leden van de bosgroepen de capaciteit hebben om in te spelen op veranderingen in het bosecosysteem en de FSC vereisten.
  • De samenhang die ontstaat tussen de betrokken actoren zorgt voor een beter begrip van het systeem e en zorgen voor een grote betrokkenheid.
  • In Dolakha hebben de bosgroepen een samenwerking met de kwekers van yaks, zodat ook zij hun traditionele activiteiten kunnen voortzetten, mede dankzij kleine vormen van financiële ondersteuning

Geleerde lessen

Een groepscertificaat kan indien het qua opzet wel doordacht is een grote groep leden op een vlotte manier integreren. In zo’n flexibele en moduleerbare groep, verminderen de kosten per lid bovendien wanneer het aantal leden verder toeneemt.

  • Een voldoende aantal leden is nodig om de opstartkosten te verantwoorden. Bijkomend is een diversiteit in producten ook een pluspunt, en een minimale afzet vereist om potentiële afnemers aan te trekken.
  • Indien een groepscertificaat in deze context geen toegang heeft tot internationale markten, dan is de uitdaging om financieel rendabel te zijn groter.
  • De selectie van gemeenschappen -groepen die in zo’n groepscertificaat succesvol geïntegreerd kunnen worden hangen af van verschillende criteria, waaronder het potentieel van de niet-houtachtige bosproducten, de oppervlakte (grotere oppervlakte nodig bij lage beheersintensiteit), de motivatie en bereidheid om de baten te verdelen onder alle leden en de wil om het bosecosysteem in stand te houden of te verbeteren.

Resterende uitdagingen

Ondanks de opgebouwde ervaring, kent certificering van gemeenschapsbossen in Nepal nog de volgende uitdagingen:

  • Het bekomen van een financiële ondersteuning op lange termijn om de nationale FSC werkgroep te versterken en bestendigen, en de lokale FSC standaard verder uit te werken
  • De promotie van gecertificeerde producten in de regio, en het verder uitbouwen van een netwerk van gecertificeerde producenten, private actoren en NGOs.
  • Het uitbreiden van de grootte van de gecertificeerde groepen om de kosten van certificering verder te drukken en de lokale ontwikkeling nog verder uit te bouwen.
  • Het vergroten van de technische expertise bij lokale Nepalese bedrijven die de niet-houtachtige bosproducten verwerken, om er oa. voor te zorgen dat de afgewerkte FSC gelabelde producten beantwoorden aan de vereisten van de internationale markt op vlak van kwaliteit, ontwerp en administratieve vereisten.

Feiten & cijfers

  • Certificaat: SW-FM/COC-001438 voor 22 bosgroeperingen, 1ste uitreiking 22 februari 2005.
  • Oppervlakte: 14 145 ha
  • Leden: > 4700 leden georganiseerd in 22 bosgroeperingen
  • Productie: verkoop niet-houtachtige bosproducten 
© Forest Stewardship Council® · FSC® F000202