Bescherming van bossen met hoge beschermingswaarde in Rusland.

FSC certified forest in RussiaFSC-boscertificering zorgt mee voor strikte bescherming van meer dan 300.000 ha bos in één van Europa’s belangrijkste bosgebieden.


Rusland is één van de landen wereldwijd waar nog enorm grote oppervlakten zogenaamde ‘intacte boslandschappen’ te vinden zijn (Intact Forest Landscapes – IFLs). Dit zijn grote en aaneengesloten bosoppervlakten die vrij zijn van verstoring door menselijke activiteiten. Dergelijke bossen zijn van essentieel belang niet enkel op vlak van het behoud van biodiversiteit, maar bijvoorbeeld ook in de strijd tegen klimaatverandering.

Helaas gaan deze IFLs er ook in Rusland op achteruit: elk jaar verliest er zo’n 1.5 miljoen hectare bos zijn status als intact bosgebied , ten gevolge van menselijke activiteiten gaande van reguliere bosbouw tot ontbossing, tot mijnbouw en infrastructuurwerken. Ook bosbranden ten gevolge van menselijke activiteiten komen vaak voor. Merk hierbij op dat het niet noodzakelijk steeds over ontbossing gaat, maar wel steeds over een verlies aan karakteristieken die juist maken dat het bos ‘intact’ genoemd kan worden. Als dit tempo aangehouden blijft, zullen er binnen enkele generaties nog maar weinig IFLs overblijven in Rusland, wat een belangrijk verlies zou zijn op ecologisch vlak.

Binnen het concept van FSC-boscertificering worden dergelijke IFLs al aanzien als één van de 6 types van ‘bossen met hoge beschermingswaarde’, die in de praktijk en binnen het gevoerde bosbeheer bijzondere aandacht en maatregelen vergen op vlak van instandhouding. Uiteraard is dit bij FSC-bosbeheer in Rusland dan ook een belangrijk streven.

Binnen dit kader kwam het recent tot een samenwerking tussen zeven bosbouwbedrijven, lokale overheden, milieuorganisaties WWF Rusland en Greenpeace Rusland, en FSC waarbij het initiatief genomen werd om gezamenlijk een akkoord uit te werken voor de bescherming van één van de belangrijkste intacte bosgebieden in een regio aangrenzend aan Finland. Op 1 oktober 2019 werd de beslissing genomen door de lokale Russische overheid om het nationaal reservaat van Dvinsko-Pinezhsky op te richten. Hiermee werd meer dan 300.000 hectare van intacte, boreale taiga, met een waaier aan diverse, niet-gefragmenteerde habitattypes, onder strikte bescherming geplaatst.

Intacte bosgebieden als klimaatregelaar

Het bosreservaat is bijzonder door zijn unieke en ongeschonden taiga, en strekt zicht uit tussen twee rivieren – de Dvina en de Pinega – in het noorden van Rusland. De bossen zijn enorm waardevol, daar ze al duizenden jaren in natuurlijke staat, onverstoord door menselijke activiteiten, verkeren en evolueren. Hierbij nemen ze énorme hoeveelheden koolstofdioxide op uit de atmosfeer en hebben ze een belangrijke rol in de regulering van het klimaat. Ze bieden ook een thuis aan meer dan 60 dier- en plantsoorten die als kwetsbare of bedreigde soorten zijn opgenomen op de Rode Lijst van Rusland en de regio Arkhangelsk.

De ‘wilde taiga’ krijgt helaas niet altijd de bescherming die ze verdient, en maken vaak deel uit van bosconcessies die in het beheer van bedrijven gegeven worden. Wanneer deze bosbedrijven een FSC-certificering hebben of nastreven, dienen ze een heel pak extra regels na te leven op vlak van de bescherming van biodiversiteit en het ecosysteem, waaronder dus ook strikte beperkingen rond het aansnijden van IFLs.

‘Zonder FSC-boscertificering, waren deze bossen niet beschermd’

Op dit moment is FSC-boscertificering de enige ‘tool’ in de praktijk in Rusland die voor bescherming zorgt van intacte bosgebieden wanneer deze nog niet langs legale weg beschermd worden. De constructieve dialoog die dankzij een traject van boscertificering opgestart wordt tussen de bosbedrijven en lokale stakeholders waaronder milieuorganisaties draagt dus duidelijk bij aan het behoud van de uitzonderlijke boreale taiga landschappen.

Het is evident en duidelijk dat zonder FSC-certificering, deze intacte bosgebieden wel geëxploiteerd zouden worden” zegt Nikolay Shmatkov (Directeur FSC Rusland). “De oprichting van dit reservaat is ook een belangrijke stap in de coördinatie van de aanpak van het beheer van dergelijke waardevolle ecosystemen.”

Heel dit proces heeft plaatsgehad in overleg met de lokale gemeenschap, waarbij hun gebruik van deze bossen – bijvoorbeeld voor visvangst of jacht – mee opgenomen zijn in het akkoord” vertelt Andrey Shegolev (directeur bossenprogramme bij WWF Rusland).

In augustus 2019 ondertekenden WWF Rusland, de Titan Group en FSC Rusland een akkoord omtrent samenwerking omtrent de oprichting van het Dvinsko-Pinezhsky reservaat. Dit akkoord omkadert de bescherming van alle intacte bosgebieden in alle concessies van de Titan Group, gelegen in de Arkhangelsk regio. Deze groep van bedrijven is hiermee het eerste bosbouwbedrijf in Rusland die, met de hulp van WWF Rusland, werk gemaakt heeft van het karteren en beschermen van intacte en waardevolle bosgebieden binnen hun concessies, die samen zo’n 5.7 miljoen hectare omvatten. Dankzij het akkoord zullen tussen nu en 2028 zo’n 30% van alle intacte bosgebieden in beheer van het bedrijf een strikte bescherming genieten.

In Rusland is er momenteel ruim 50 miljoen hectare FSC-gecertificeerd bos (cijfers 02/2020), wat ongeveer een kwart is van alle actieve bosconcessies. Na Canada is Rusland hiermee het tweede land qua absolute oppervlakte FSC-gecertificeerd bos. Zo’n 8,5 miljoen hectare bos met hoge beschermingswaarde heeft reeds beschermende maatregelen (waarvan 1 miljoen hectare IFLs). Mede dankzij FSC-certificering worden steeds meer beschermde gebieden opgericht, onder meer ook rond het nationaal park van Onega Pomorie en het natuurreservaat Uftyugo-Ileshsky.


© Forest Stewardship Council® · FSC® F000202