Waarom het belangrijk is om tropisch hout van verantwoorde herkomst te kopen

Aerial view of Carmelita forest concession Petén (Guatemala) (© Sergio Izquierdo)© Sergio IzquierdoVoor sommige consumenten en bedrijven in Europa of Noord-Amerika roept het gebruik van tropisch hout het beeld op van illegale houtkap en ontbossing of een bedreiging naar het voortbestaan van exotische dier- en plantensoorten. Wat nog te vaak niet geweten is, is dat het gebruik van gecertificeerd tropisch hout juist mee voor zorgen voor het behoud van tropische bossen in al hun aspecten op lange termijn.

De missie van de Forest Stewardship Council (FSC) is het behoud van bossen wereldwijd op een manier waarbij ze een antwoord bieden op socio-economische noden vanuit de samenleving, waarbij de biodiversiteit die ze huisvesten behouden en beschermd wordt. Vandaag zijn er reeds FSC-gecertificeerde bossen in alle tropische blokken, gaande van het Amazonebekken, over Centraal-Afrika tot in Zuidoost-Azië, waarbij Indonesië en het Congo-bekken er momenteel in oppervlakte boven uitsteken.

Dit Congobekken bijvoorbeeld – gelegen in centraal Afrika rond de evenaar – herbergt het tweede grootste regenwoud ter wereld, en is een hotspot qua biodiversiteit. Het is de thuis voor soorten zoals berg- en laaglandgorilla’, chimpansees, bosolifanten en tal van andere dier- en plant-soorten. Tezelfdertijd wonen er heel wat mensen in die regio die vaak geconfronteerd worden met armoede, een gebrekkige toegang tot gezondheidszorg of beperkte mogelijkheden op vlak van scholing. De natuurlijke rijkdommen, waaronder hout, zijn vaak de enige bron van tewerkstelling en economische ontwikkeling.


Forest elephant in the Congo BasinFSC-boscertificering garandeert niet enkel dat de bosoppervlakte behouden blijft, maar ook dat het bos op zo’n manier beheerd wordt zodat de aanwezige biodiversiteit in stand gehouden wordt. Concreet komt het erop neer dat het bosbeheer qua planning en uitvoering zo georganiseerd wordt dat de aanwezige natuurwaarden behouden blijven, met bijzondere aandacht voor de meest kwetsbare soorten.

De positieve impact van FSC-boscertificering op vlak van de instandhouding van populaties van bedreigde diersoorten wordt ook via onderzoek aangetoond, bijvoorbeeld door een onderzoek van de Wildlife Conservation Society in Gabon.

Van cruciaal belang bij FSC-certificering is de betrokkenheid en toestemming van lokale en/of inheems gemeenschappen. Deze wonen in het bos, en zijn hiervan afhankelijk in hun levensonderhoud of voor hun socioculturele noden, en hun ‘gebruik’ van het bos moet in FSC-gecertificeerde bossen gegarandeerd zijn. Consultatie én actieve betrokkenheid van de lokale bevolking bij beslissingen in kader van het gevoerde bosbeheer is een must bij FSC-boscertificering, en dit ook op vlak van de baten van het bosbeheer, bijvoorbeeld op vlak van gezondheidszorg of scholing. Hiernaast moet het ge-voerde bosbeheer uiteraard ook kansen op tewerkstelling bieden voor die lokale gemeenschap, waarbij de werkomstandigheden in overeenstemming zijn met de principes van de Internationale Arbeidsorganisatie (of deze nog overstijgen).


WorkersEen CIFOR-studie (2014) toont duidelijk aan hoe FSC-certificering qua sociale voordelen voor de lokale gemeenschap een enorm verschil betekent ten opzichte van niet-gecertificeerde bedrijven. Naast betere werkomstandigheden is er een sterk verbeterde levenskwaliteit voor lokale gemeenschappen, o.a. door ziekenzorg en scholing, een actievere werking van lokale instellingen, en een betere verdeling van de baten die voortkomen uit het bosbeheer.

Verantwoord bosbeheer gaat dus zowel over het bos als over mensen, maar op zich is ook dit niet alles. Belangrijk is dat er ‘duurzaamheid’ is op economisch vlak. Bosbouwkundig betekent dit onder meer een grondige inventarisatie en planning, om op efficiënte wijze gebruik te maken van producten en diensten die het bos bieden kan. Het streven naar een meer divers gebruik van het bos, bijvoorbeeld ook naar niet-houtachtige producten of ecosysteemdiensten, speelt hier ook een belangrijke rol. Uiteraard is ook een gezond bedrijfsbeheer een must, wat niet evident is wanneer extra investeringen nodig zijn en/of (internationale) concurrentie speelt. Een duidelijke vraag naar FSC-gecertificeerde producten – al dan niet met een meerprijs – is hierbij uiteraard een belangrijke factor.

Het blijven aankopen van tropisch hout uit verantwoord beheerde, FSC-gecertificeerde bossen is dus zowel van belang op vlak van bosbehoud als voor de lokale samenleving. En het is juist die vraag naar FSC-gecertificeerd tropisch hout die bosbeheerders, waaronder deze in het Congobekken kan overtuigen een FSC-certificering na te streven en te behouden. Duurzaam bosbeheer kan zo blijvend bijdragen aan het welzijn van de lokale gemeen-schappen, mét behoud van het bos (en niet ten koste ervan).

Ook voor overheden is dit uiteraard een meerwaarde. Zo kondigde de Gabonese overheid vorig jaar aan dat alle houtbedrijven met een concessie in het land FSC-gecertificeerd moe-ten zijn tegen 2022. Hiermee wil ze niet enkel een legale oorsprong nastreven, maar een stap verder zetten naar hout uit verantwoord beheerd bos. Uiteraard zal de implementatie de nodige uitdagingen met zich mee brengen, waarbij FSC via haar regionale aanwezigheid nu reeds ondersteuning biedt waar mogelijk.


© Forest Stewardship Council® · FSC® F000202